Lúc bấy giờ, anh Nguyễn Văn Cổn, một người bạn thân của tôi đang chuẩn bị làm luận án tiến sĩ văn học tại Trường Đại học Paris, đã gọi điện thoại cho tôi để báo tin vui.
Tôi lãnh phần tham luận về đề tài “Âm nhạc các nước Đông Á dưới thời đại Nguyễn Trãi”, nội dung bài đó được Giáo sư Phạm Thiều là người chủ tọa phiên họp rất hoan nghinh. Từ đó tôi bắt đầu tìm hiểu thêm về con người của Đại tướng Võ Nguyên Giáp.
10. Tôi mới biết rõ là về chiến thuật du kích, không ai bằng Đại tướng, mà cả thế giới cũng ngạc nhiên với cách điều binh khiển tướng của một vị Đại tướng không xuất thân từ các trường quân sự nức danh như St.
Cũng trong dịp đó, tôi gặp lại Đại tướng nhưng không có chuyện trò trực tiếp vì để cho hai người trước kia là đối phương, nay lại ngồi chung một bàn chuyện trò thân tình. Tin chiến thắng của Điện Biên Phủ bay về túi bụi, lòng tôi chan chứa niềm vui là Quân đội Nhân dân Việt Nam dưới sự chỉ huy thần hiệu của Đại tướng Võ Nguyên Giáp đã thắng quân đội viễn chinh Pháp. Bình Thạnh, 05.
CYR bên Pháp. Sau khi Ban Tổ chức hỏi ý kiến của Đại tướng, may mắn thay, Đại tướng rất sẵn lòng họp mặt trong một bữa tiệc thiết đãi. Trong lòng vô cùng xúc động, tôi đã viết ra 4 câu thơ để thanh minh sự ngưỡng mộ của tôi.
Nhưng phê chuẩn bạn bè, tôi vẫn được biết về sức khỏe của Đại tướng trong những năm gần đây. Đại tướng Võ Nguyên Giáp là Chủ tịch Ban Tổ chức toàn quốc về Hội thảo nên đã mời thảy đại biểu đến tư dinh của Đại tướng dùng một bữa cơm, đãi theo phong cách buffet. Bài thơ của anh Nguyễn Văn Cổn như thế này: “Đây Đại tướng của một dòng Đại tướng Đây tài giỏi trên tất tật những tài giỏi Đây tinh hoa nở giữa những tinh hoa Đây kiêu dũng nêu một đời dũng mãnh”.
Cho tới bữa nay, khi nghe tin vị Tướng tài giỏi lỗi lạc đã đi vào cõi vĩnh hằng, lòng tôi khôn xiết xúc động cùng chung với nỗi buồn của quờ quạng đồng bào Việt Nam.
Trong lãnh vực văn hóa-giáo dục, Tổng thống Pháp có mời 3 người: Giáo sư Georges Condominas (nhà nghiên cứu dân tộc học), Giáo sư Trịnh Xuân Thuận (nhà nghiên cứu vật lý thiên văn tại Mỹ), và tôi (nghiên cứu âm nhạc truyền thống Việt Nam và châu Á). 2013 , mùa Thu năm Quý Tỵ Trần Văn Khê bái bút. Trong điện thoại, anh nói: “Khê ơi, Khê có biết rằng quân đội dân chúng ta đã toàn thắng, và cả quân đội viễn chinh tại Điện Biên Phủ đều bị tù đày, mà người tướng Việt Nam đã lập nên chiến công oanh liệt đó là Đại tướng Võ Nguyên Giáp.
Và khi có hội thảo toàn quốc tại Hà Nội về Nguyễn Trãi, tôi được chọn lọc làm một trong những đại biểu miền Nam cho Hội thảo đó. Tôi không biết phải chia sớt cho ai nghe niềm vui này, chỉ còn gọi điện thoại nói với Khê thôi!”.
Đó là lần chót tôi được diện kiến Đại tướng. Trong câu chuyện, ông nói rằng trong năm 1954, ông là một sĩ quan nhỏ bị tù đày tại Điện Biên Phủ. Tôi không hứa sẽ tổ chức được cuộc gặp gỡ đó nhưng khi đến Việt Nam, tôi gặp Ban Tổ chức đón tiếp Tổng thống Pháp, tôi có nêu ra mong ước của vị Tổng Tư lệnh Pháp với Ban Tổ chức.
Và khi hỏi tôi làm thuê việc gì, tôi thưa rằng mình đang làm công tác nghiên cứu âm nhạc dân tộc truyền thống Việt Nam, thì Đại tướng rất nhất trí công việc của tôi, khuyên tôi nên tiếp kiến sứ mạng này… Năm 1993, Tổng thống Pháp Francoise Mitterand trong chuyến công du chánh thức đi thăm nước Việt Nam có mời 30 vị khách ở đủ mọi lãnh vực đi theo ông.
Đại tướng đã vận dụng một phương pháp mới, sau khi tham khảo chiến thắng của Trần Hưng Đạo hoàng thượng tại Bạch Đằng, gọi là “chiến tranh quần chúng. Tôi được biết tới Đại tướng qua chiến dịch Điện Biên Phủ lừng lẫy. Đại tướng nghe xong rất hoan nghinh. Tôi thầm mong có dịp nào đó được gặp người anh hùng của dân tộc Việt Nam… Năm 1980, khi tiên sinh Nguyễn Trãi được tôn là Danh nhân bản hóa Thế giới, cả nước có những cuộc hội thảo về Nguyễn Trãi.
Ông đã tìm đọc tiểu truyện và nhứt là tìm hiểu cách đánh trận của Đại tướng Võ Nguyên Giáp, người ông rất ngưỡng mộ. Và ông ước mong rằng trong chuyến đi thăm nước Việt Nam lần này với Tổng thống Pháp, ông có dịp diện kiến được với Đại tướng trong vòng 10-15 phút để cùng uống với nhau một chung trà.
Đối với tôi, việc Đại tướng Võ Nguyên Giáp về cõi vĩnh hằng không chỉ là sự ra đi của một Đại tướng nức tiếng trong quân đội Việt Nam, mà còn là một người đàn anh, một vị tiền bối, một thần tượng trong lòng tôi.
Lúc đó, tôi đang dưỡng bịnh ở Pháp. #”, “Dụng yếu chống mạnh”, “dùng ít chống nhiều”, “dùng thô sơ chống hiện đại”. Sau này, do cảnh ngộ địa lý, thuộc tính công việc nên tôi không có dịp nào gặp lại Đại tướng nữa. Tôi ngồi chứng kiến cuộc gặp gỡ đó và rất hãnh diện khi nghe Đại tướng Võ Nguyên Giáp chuyện trò với Tổng Tư lệnh Pháp bằng tiếng Pháp rất trôi chảy mà không cần thông ngôn.
Trong lần đó tôi mới có dịp gặp trực tiếp Đại tướng và tóm lược cho Đại tướng nghe nội dung bài tham luận của tôi. Trên chuyên cơ, tôi được sắp ngồi gần một người Pháp và sau khi tự giới thiệu mới biết ông là Tổng Tư lệnh Quân đội Pháp và là Thống đốc quân chính đô thị Paris.
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét