Được tác giả biểu lộ chẳng thể đơn giản và thuyết phục hơn. Còn những người đã biết và yêu quý ông sẽ thêm một lần tìm thấy lý do của sự yêu quý ấy. Thảy cuốn sách khá dày, liền một mạch chỉ kể lại bằng thứ văn mộc mạc, chấm phá chút hài hước về những chuyện xảy ra trong ngôi trường lừng danh mang tên Petrus Ký (Trương Vĩnh Ký) mà tác giả là một học sinh của trường thời nhỏ. Vì thế khó mà biết cuốn sách của Lê Văn tức thị tiểu thuyết hay hồi ký. Sau những nụ cười vui vẻ, sau những trang văn bỗ bã, là điều khiến ta phải suy nghĩ trong lặng im.
Cũng sẽ không được thỏa mãn. Có nhẽ quyến rũ nhất là những chuyện can hệ đến các thầy cô giáo, những nhân vật lịch sử có tinh thần dân tộc ảnh hưởng mạnh mẽ đến lớp trẻ thời kỳ ấy. Những đặc trưng về thể loại cũng bị bỏ qua. Đều rất lạ), nó không có gì đặc biệt hơn là trò quỷ mà bọn trẻ thường bày ra, cho dù chúng ở đâu. Nhiều bài học sinh động liên tưởng đến triết lý giáo dục, đến nhân cách thầy cô.
Đoạn kể nhà văn Sơn Nam đi chiếc xích lô đến trường, gặp cô giáo trong cái vẻ xuề xòa của một người lao động để thông tõ cho cậu học trò làm thêm ở xưởng in, là một trong những đoạn chân dung văn chương bình dị nhưng chắc chắn thuộc loại đặc sắc nhất mà tôi được đọc.
Nó là vô thiên lủng chuyện chỉ có ở tuổi học trò. Mỗi cảnh đời trong cuốn sách đều gửi theo một thông điệp. Ngoài ra, nếu kỳ công vẫn có thể chắp nối các sự kiện tưởng như rời rạc trong cuốn sách để mường tưởng ra một mảng lịch sử bi thương của người Việt.
Nếu ai đó chỉ quan tâm đến những gì mang tính cải cách về trường phái nọ, trường phái kia, như cấu trúc tác phẩm, thái độ tiếp cận, nhân vật, giọng kể, ngôn ngữ. Nhưng qua cách kể của Lê Văn Nghĩa, nó bỗng mang một tinh thần khác. Chính điều đó làm nên một phần nét độc đáo của cuốn sách.
Nếu Lê Văn Nghĩa cứ cố để mình trở thành hiện đại, thì cuốn sách của anh có thể đã không khiến tôi quan tâm.
Đầu tiên là ký ức về một thời, của một xã hội vẫn còn ít được bạn đọc miền Bắc biết đến. Lê Văn Nghĩa không định phục dựng chân dung họ, mà anh chỉ biểu đạt thứ có sẵn. Ngoài sự rất lạ với một bạn đọc miền Bắc (từ tên môn học, cách chia và gọi cấp học, những quy định sinh hoạt trong ký túc xá đến những hình thức xử phạt, thái độ của thầy cô trong lớp.
TẠ DUY ANH. Những thứ đó không có, hoặc hầu như không có trong Mùa hè năm Petrus. Tôi tin chắc rằng nhiều người chưa biết Sơn Nam sẽ tò mò về ông sau khi đọc những trang biểu đạt như vậy.
Đó là cảnh ly tán, những nỗi buồn đeo đẳng nơi mỗi con người về mệnh dân tộc… Nhưng cũng có thể nói, cả thảy cuốn sách là tấm lòng hồn hậu, nhiều day dứt về cõi nhân sinh của tác giả đem trải ra để tìm sự đồng cảm nơi bạn đọc.
Nhưng đó lại là cái hay, cái đáng đọc của tác phẩm này. Ngoài ra, tôi nghĩ các nhà giáo dục nên gan góc vượt qua những định kiến cứng nhắc để tham khảo Mùa hè năm Petrus như tham khảo một tư liệu về phương pháp sư phạm.
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét